Regularnie aktualizujemy system operacyjny. Pamiętamy o nowych sterownikach do karty graficznej. Często jednak całkowicie pomijamy serce naszego komputera. Mam tu na myśli dysk SSD. A dokładniej jego oprogramowanie układowe, czyli firmware. Kiedy diagnozuję dziwnie zachowujący się sprzęt, zazwyczaj widzę ten sam błąd. Szukamy problemów w wirusach lub chłodzeniu. Tymczasem rozwiązanie jest darmowe i banalnie proste. Zatem, dlaczego firmware jest aż tak ważny?
Niewidzialny system Twojego dysku
Firmware to w dużym uproszczeniu mały system operacyjny nośnika. Pełni on funkcję tłumacza. Przekłada polecenia z systemu Windows na fizyczne operacje. Zapisuje i odczytuje dane w kościach pamięci NAND. Ten mikrokod ściśle współpracuje z kontrolerem dysku. Odpowiada za ogólną płynność i czas reakcji. Jeśli algorytmy są przestarzałe, sprzęt zaczyna się dławić.
Wydajność, która znika z czasem
Zauważyłeś, że komputer działa wolniej niż po zakupie? Winny często bywa brak aktualizacji. Firmware steruje bardzo ważnym procesem o nazwie garbage collection. Jest to w tle działające proces czyszczenia śmieci. Polega na opróżnianiu częściowo zapisanych komórek. Dzięki temu nowe pliki mają od razu miejsce. Ponadto, nowe wersje oprogramowania poprawiają zarządzanie pamięcią podręczną. Optymalizują między innymi wykorzystanie tak zwanego bufora pseudo-SLC.
Co więcej, łatki wpływają też na stany energetyczne. Dysk SSD ma różne tryby zasilania. Oprogramowanie decyduje, jak szybko potrafi on wyjść z uśpienia. Nowszy firmware potrafi znacznie zmniejszyć te opóźnienia. W rezultacie system znowu wydaje się niesamowicie responsywny.
Cichy obrońca Twoich plików
Szybkość to nie wszystko. Najważniejsza jest przecież ochrona naszych plików. Oprogramowanie steruje procesem wear leveling. Jest to równomierne zużywanie wszystkich komórek pamięci. Zapobiega to przedwczesnemu „zajeżdżeniu” konkretnych sektorów. Przestarzały kod może zawierać poważne błędy w tym zakresie. Przez nie sprzęt gorzej radzi sobie z nagłą utratą zasilania. Może to prowadzić do zgubienia i trwałego uszkodzenia plików.
Może Cię zainteresować: Jak dobrać dysk twardy do komputera?
Dobrym i dość znanym przykładem są pewne partie dysków Samsung 980 Pro. Modele z wadliwym, fabrycznym kodem potrafiły błyskawicznie ulegać degradacji. Ostatecznie całkowicie blokowały się w trybie tylko do odczytu. Producent dość szybko udostępnił niezbędną poprawkę. Użytkownicy, którzy zaktualizowali sprzęt na czas, nie stracili niczego. Reszta musiała niestety pogodzić się z utratą danych.
Jak prawidłowo dbać o nośnik?
Przede wszystkim warto zacząć działać od razu po zakupie. Najwięcej błędów łatanych jest w pierwszych miesiącach od rynkowej premiery. Dlatego sprawdzajmy dostępność nowych wersji chociaż dwa razy w roku. Wystarczy zainstalować darmową aplikację bezpośrednio od producenta. Może to być na przykład Samsung Magician. Bardzo przydatne są też Crucial Storage Executive czy Kingston SSD Manager.
Program automatycznie wykryje model sprzętu. Następnie sam podpowie, czy warto pobrać nowszą wersję. Cała procedura trwa zaledwie kilkanaście sekund. Potem wystarczy tylko zresetować komputer. Należy jednak zawsze pamiętać o pewnej żelaznej regule. Zanim klikniemy przycisk aktualizacji, zróbmy szybką kopię zapasową. Bezpieczeństwo najważniejszych dokumentów powinno być zawsze na absolutnie pierwszym miejscu.
